Duffla

Duffla, het tijdschrift van de heemkring.
Hieronder leest u de beknopte inhoud vanaf jaargang 20 van ons tijdschrift.
U kan het volledige artikel aankopen via de website of na contact met een bestuurslid.

DUFFLA: inhoud jaargang 20-26


20e jaargang, nr. 1

– Kris De Smet p. 2-8: twee Duffelaars in de kijker.

Kris De Smet gaat op zoek naar het oorlogsverleden van zijn vader Leon De Smet met interviews van medestrijders (wordt vervolgd).

– Anneleen Perneel p. 9-19: Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil te Duffel in historisch perspectief: een introductie.

Op 14 augustus 1637 werd door twee kinderen in een wilgenboom een Mariabeeld gevonden. Dit had veel weerklank omdat katholieken en protestanten rabiaat tegenover elkaar stonden. De protestanten die de misbruiken in de katholieke kerk, werden veroordeeld op het Concilie van Trente (1545-1563). Een broederstrijd greep plaats. In 1637 werd het beeldje gevonden. De toestand was erbarmelijk. Pas in 1648 was er verzoening (wordt vervolgd).

– Julien Verhaevert p. 27-29: De Romeinse God Mercurius.

Er werd in de Nete een zilveren steelpannetje gevonden, waarop Hermes-Mercurius werd afgebeeld. Deze godheid was erg belangrijk voor de Grieken en Romeinen.

– Jeroom Laerte p. 30-34: Herfstkleuren (dl9): De oertijd van het spel.

Eenvoudige kinderspelen waarmee kinderen zich konden vermaken.

– Frank Keersmaekers p. 35-39: Het stond in de krant.

50 jaar sociale woningbouw in Duffel. Na de Eerste Wereldoorlog begon men met de bouw van nieuwe woningen (veel oude waren immers vernietigd). Dit duurt voort tot de dag van heden.

20e jaargang, nr. 2

– Kris De Smet p. 42-48: Twee Duffelaars in de kijker.

Kris De Smet zoekt dagboeksgewijs de tocht die zijn vader gemaakt heeft na de capitulatie van Duitsland. Hier verschijnt ook het verslag van de laatste dagen van de zoektocht. Op 1 juni 1945 komt Leon De Smet aan in Duffel.

– Anneleen Perneel p. 49-59: Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil te Duffel: een introductie (dl 2)

In een brief van 3 maart 1600 schrijft de pastoor naar de bisschop over de armoede in zijn parochie tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Er was ook een strijd tussen de geestelijke macht (pastoor en norbertijnen) en wereldlijke macht (Floris de Merode). In die context moet de vondst van het beeldje gezien worden (1637). De vrede van Munster (1648) maakte een einde aan de oorlog.

Het concilie van Trente (1545-1563) schiep orde in de kerk.

– Frank Keersmaekers – Jozef Van den Brandt p. 60-66: avontuur in Belgisch Kongo.

Er werd een opstelwedstrijd georganiseerd in Congo en in België met als titel ”Mijn mooiste Kerstvakantie” enkel voor de 12-jarigen.

De prijs was een 14-daagse reis naar Kongo. Joske Van den Brandt was laureaat en mocht naar Kongo. Verslag van de reis.

– Jeroom  Laerte p. 67-71 Herfstkleuren (dl10): De oertijd van het spel.

– Het stond in de krant p. 72-74.

50 jaar bij de geboorte van de Netegids (1960)

Ons Reklaamblad (1946-1975)

In 1992 verdween de Netegids en krijgen  we ’t Klokje.

– Enkele bladzijden uit Netegids, p. 74-78.

– Heemnieuws, p. 79-80:

– enkele foto’s opgehelderd p. 79

– opgravingen in de Sint-Martinuskerk p. 80

20e jaargang, nr. 3

– Geert Clerbaut, Een Duffelaar in de kijker: Leon De Smet (1904-1965) p. 82-90.

Leon werd veel gevraagd op buurtfeesten om ze op te luisteren met zijn accordeon. Toen in 1940 de oorlog uitbrak, ging het ganse dorp op de vlucht. Na drie weken keerde Leon terug. In oktober 1940 ging Leon bij het VNV. In 1941 werd hij lid van de Dietse Militie Zwarte Brigade. In 1942 werd hij lid van de Fabriekswacht. Zo geraakte hij meer en meer in Duitse handen. Na de oorlog werd hij veroordeeld tot 5 jaar gevangenis.

– Frank Keersmaekers, De Sint-Martinuskerk p. 91-99

In 1995 werd de kerk als monument beschermd. De bouw dateert van rond 1150 in Romaanse stijl. In 1486 werd het hoogkoor in Gotische gebouwd. Na jaren van slijtage werd de kerk in neogotische  stijl ingewijd. In 1914 werd de toren in brand gestoken omdat hij een te groot herkenningsbeeld was voor de Duitsers. Hij werd heropgebouwd in 1921-1923. Van 2000 tot 2011 werd een grondige renovatie doorgevoerd.

– Steven Van Camp: Reclame tijdens de golden sixties (1960-1970): p. 100-104.

Naast de reclame in de nationale kranten, waren er ook De Netegids en Ons Reklaamblad.

– Frank Kersmaekers: Het stond in de krant: p. 105-109.

40jaar geleden (1970): er is heel wat gebeurd dat jaar.

– Jeroom Laerte: Herstkleuren (dl11): p. 110-114: De oertijd van het spel:
Eenvoudige speeltuigen waarmee de jeugd zich vermaakte.

– Frank Kersmaekers: Septemberdagen en Septemberfeesten, p. 115-119.

In 1830 braken in Brussel onlusten uit, gericht tegen het bewind van Willem I. De Nederlanders weifelden om op te treden. Toch braken er straatgevechten uit met 1500 doden tot gevolg. Het Voorlopig Bewind riep de onafhankelijkheid uit. In Duffel is van de opstand weinig te merken geweest. Ook al wast enkele jaren onrustig. Vanaf 1831 werd de Septemberomwenteling gevierd met volksspelen. De revolutieviering werd vervangen door 21 juli, de dag van de eedaflegging

van Leopold I.

20e jaargang, nr. 4

– Frank Keersmaekers, p. 122-141: Morgen wordt vandaag, want ik schrijf dit gisteren.

Overzicht van het tweede decennium van de Heemkring, over wel en wee, over tentoonstellingen, over uitstappen, over voordrachten, over jaarvergaderingen,  over ‘ons’ museum enz.

– Luc Van Houtven, p. 142-146.30 jaar toneelvereniging: De Vrolijke Vrienden (1980-2010).
Gesticht in de schoot van de fanfare De Trouwe Vrienden. Vanaf 2001 stond de vereniging op eigen benen. Dat had tot gevolg dat er ook inkomsten moesten komen: mosselsouper, fietszoektocht enz.

Een overzicht van de toneelstukken en van de besturen sluit het artikel af.

– Jeroom Laerte, p. 151-152: Het vrome Verleden.

Een hedendaagse visie over het vroegere katholicisme: over het Oude Testament, de hel en de duivel.

– Frank Keersmakers, p. 151-152: De Bond van het Heilig Hart.
Alle leden werden geacht elke eerste zondag van de maand te communie te gaan. Op 12-6-1910 werd de vlag van de Mijlstraat in aanwezigheid van de bonden uit de wijde omgeving gewijd.

– Frank Keersmaekers, p. 153-160, Duffla 1999-2010.

Overzicht van alle bijdragen.

Overzicht van alle auteurs

Trefwoorden.

21e jaargang

 

-Frank Keersmaekers, Kruidenboek, p. 3-196.

Deze jaargang bevat een artikel: een zestiende-eeuws handschrift met geneeskundige recepten.

  1. 3-30: inleiding: overzicht van de kruiden en de remedies
  2. 31: uitleg over de oorspronkelijke tekst (Nederlands), de transscriptie en de hertaling in het huidige Nederlands.
  3. 32-172: overzicht van de kruiden en de recepten.
  4. 173-196: verklaringen van planten en uitdrukkingen, die niet meer gebruikt worden met verwijzing naar de teksten.

22e jaargang, nr. 1

  1. 1: Frank Keersmaekers: overzicht van de inhoud met de mededeling dat er vanaf nu ook in kleur wordt afgebeeld.

– Marleen De Smet, Een Duffelaar in de kijker: Hubert Fritz Constant (1913-1976): een overzicht van zijn leven en een in memoriam.

– Steven Van Camp: de crash van de Pluto Avenger, p. 5-14.

Op 22 februari 1944 stortte op de hoek van de Rechtstraat en Gasstraat het vliegtuig neer. De bemanning bestond uit 10 leden… 4 lieten het leven, een 5de overleed een maand later. 5 leden werden opgepakt en werden krijgsgevangen gemaakt. Een passagier ontsnapte. Op 19 september 2010 werd een herdenkingsplechtigheid gehouden op de hoek van de Rechtstraat en de Veleplas.

– Marleen De Smet p. 14-35.: Een uniek handschrift van “Fritz” Constant: Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil

Het verhaal van de ontdekking van het miraculeus Mariabeeldje opgeschreven in de unciaal Romeinse hoofdletter en de transscriptie. In modern  Nederlands.

– Jeroom Laerte, Het vrome verleden (dl 2): De zondagsviering p. 36-38.

– Het stond in de krant p. 39-40: 50 jaar geleden: een nieuw sportcentrum (1962)

22e jaargang, nr. 2

 

– Frank Keersmaekers: De Duffelse heemkring verliest een gedreven bestuurder: Jos Goossens (1928-2012).

– Steven Van Camp, Geschiedenis van de tijd: p. 43-46.

Een overzicht van de tijdsaanduiding van de Egyptenaren tot heden.

– K. Gysels, F. Maes en M. De Smet: 40 jaar uurwerken en juwelen Laenen: p. 47-51: een vertelling over de handel en wandel van Lizette en Herman. De evolutie van de uurwerken en de herstellingen.

– Marleen De Smet: Het handschrift van Fritz Constant Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil (vervolg) p. 52-71.

– Rudi Verwulst, 50j aar Basketclub: p. 72-73.

– Jeroom Laerte, Het vrome verleden (dl 3): p. 74-77.

De bedienaars van de eredienst. De scholen werkten nauw samen met de priesters.

– Jos Van Winkel en Frank Keersmaekers: Talrijke arbeiders werden gehuldigd in Duffel (maart 1962): p. 78-81.

– Een uitsmijter: een bus van Gambia naar Duffel: p. 81.

22e jaargang, nr. 3

– Frank Keersmaekers: het interview met ereburger Clem. Van Winkel-Herinckx: p. 82-86

Clem. Van Winkel (°1927) was iemand die zich ten volle inzette voor de vrouwenemancipatie, ook in de politiek. Ze werd in 1970 gemeenteraadslid, de eerste vrouwelijke schepen (1976)en de eerste vrouwelijke burgermeester (1990). Wordt vervolgd.

– Marleen De Smet: het handschrift van Fritz Constant: Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil (vervolg): p. 87-99.

– Julien Verhaevert: Duffelke en Kiliaan: twee appelsoorten uit Duffel: p. 100-102.

Pomoloog en erevoorzitter van de Nationale Boomgaardenstichting, Frans Nauwelaerts, ontdekte 2 appelsoorten die evenwel niet gecommercialiseerd zijn.

– Frank Maes: Het verleggen van de spoorweg Antwerpen-Brussel: p. 103-107: een huzarenstuk (2008-2013).

5 nieuwe bruggen werden er gebouwd. De 2 ijzeren bruggen werden ter plaatse geassembleerd. Dit alles voor de Thalys.

– Frank Keersmaekers: Het stond in de krant p. 108-112.

40 jaar geleden: opening van de bibliotheek.  Beschrijving  van de beginjaren tot een heuse moderne bibliotheek onder de stuwing van René Nauwelaerts. Op 4 juni 1973 werd het gebouw plechtig ingehuldigd door minister De Saeger. Ook in de Gazet van Antwerpen verscheen een uitgebreid relaas van de plechtigheid.

– Jeroom Laerte: het vrome  verleden (dl. 4): Plechtige communie en vormsel: p. 113-118.

Ook werd er verteld over het kerkelijk leven en de devootheid.

– Jos Van Winkel en Frank Keersmaekers: p. 119-120. Bij de inhuldiging van het nieuwe Sint-Norbertusziekenhuis

22e jaargang, nr. 4

 

– Frank Keersmaekers p. 122-128: Het interview: ereburger Clem. Van Winkel-Herinckx (deel 2).

Van schepen over eerste schepen naar burgemeester. In december 1990 nam burgermeester Nauwelaerts afscheid van de politiek. Clem.  volgde hem zonder problemen op. In 2000 nam Clem. afscheid van de politiek na een actief leven. Enkel het Cultureel Centrum heeft ze niet kunnen verwezenlijken.

– Marleen De Smet: het handschrift van Fritz Constant: p. 129-141 (slot).

– Steven Van Camp: Egmont en Hoorn in Duffel: p. 142-147.

In de 16e eeuw waren de Nederlanden een deel van Spanje dat geregeerd werd door de zeer katholieke Filips II. De bevolking leed onder het bewind en de protestanten groeiden in macht.

Hij probeerde bij middel van Plakkaten (strenge wetten) probeerde hij de opstandelingen te verdrijven. De lagere edelen gingen niet akkoord met het schrikbewind en verenigden zich in het Eedverbond der Edelen. Hiervoor vergaderden zij ook in het Muggenbergkasteel. Alva bleef zijn schrikbewind verder zetten: Egmont en Hoorn werden terechtgesteld in Brussel.

– Jeroom Laerte, p. 148-153: het vrome verleden (dl 5)

Over wijwater, de processie, Maria-Ommegang, de kruisdagen, de vasten, een sterfgeval en de kinnekesboot.

– Frank Keersmaekers, Het stond in de krant, p. 154-155.

35 jaar geleden: de inhuldiging van het Muggenbergpark en het Ter Elstpark.

  1. 156-157: de opening werd gevierd met een groot volksfeest.

De bedoeling was een groene long aan te leggen in het centrum van Duffel. Dit kon door de 2 parken te verbinden.

Enkele verbeteringen en een aanvulling:

– met betrekking tot de deuren van het tabernakel.

– een discussie over kapelletjes.

– er bestaat nog een derde Duffelse appel: de Verbrandehoeveappel

23e jaargang

– Frank Keersmaekers: Duffel Bezet, Bevrijd: p. 193

Een zeer degelijk en volledig boek over de oorlog in Duffel en daarna over de bevrijding.

24e jaargang, nr. 1

– Frank Keersmaekers: een Duffelaar in de kijker: Willy Vandersteen, p. 2-5.

In 1959 werd hij ereburger dankzij burgemeester Van Hamme. Hij werd ook ingeschakeld om de verkiezingen van 1970 voor de CVP goed te laten verlopen. De kaft van het drieluik over Duffel, een uitgave van KWB-Oost, werd door hem getekend.

– Steven Van Camp: De 18e-eeuwse ferrariskaart van Duffel, p. 6-9.

Ferraris, een artilleriegeneraal stelde aan de landvoogd  voor om een topografie van de Nederlanden te maken. Zo  krijgen we ook een idee over Duffel. De Ferrariskaart was natuurlijk een militair instrument.

– Fred Floris-Tony Verschaeren: geschiedenis van het Parkietenkoor (1968 tot heden), p. 10-14.

De zangers van de avondmis van 19 uur. Overzicht van de vele, prachtige activiteiten van het koor: een hoogtepunt van presentatie in Duffel (musicals).

– Gaston Gillis: De viering van Onze-Lieve-Vrouw van Goede Wil van Duffel in de jaren ’80, p. 15-25.

In Duffel werd in 1987 de 350ste  verjaardag van de vinding van het beeldje gevierd. Een viering om u tegen te zeggen: te veel om op te noemen, maar allemaal de moeite waard.

– Willy De Haes: Wie was de moeder van Joannes De Haes (° te Duffel op 03-04-1649), p. 26-30.

Veel zoekwerk als gevolg van een slordige pastoor. Dit moet ons niet verwonderen. Voor 1800 werden de doopregisters opgesteld door de geestelijkheid; slechts verplicht vanaf het concilie van Trente. Met enkele decennia als marge vanaf 1600. Vanaf 1800 had men de gegevens van de burgerlijke stand en die waren nauwkeuriger.

-Jeroom Laerte: Het vrome Verleden (dl 6), p. 31-35.

Natuurverschijnselen werden uitgelegd  vanuit het volksgeloof. Er was katholieke actie in alle geledingen. Superstitie of bijgeloof was voor velen een uitlaatklep. De bijbellezing werd niet gepromoot omdat men vreesde dat men het verkeerd zou begrijpen.

– Frank Keersmaekers: Het stond in de krant, p. 36-40

50 jaar geleden: een bescheiden aankondiging van Reynaers Aluminium opgericht in 1965. Een bescheiden fabriekje. 50 jaar later een multinational. Het werd dan ook uitgebreid. 50 jaar geleden werd er ook veel toneel gespeeld, met succes. De TV had nog geen grote opmars gemaakt.

Toneelstukken: drama’s, maar ook komedies.

Een actrice stak eruit: Maria Van Herck.

24e jaargang, nr. 2

– Frank Keersmaekers, p. 42-44.

Afscheid van een bestuurslid met een groot hart: Clem. Van Winkel. Hommage aan Clem.

– Laura Lefever: Reynaers Aluminium viert zijn 50-jarige bestaan, p. 45-49.

Jan Reynaers sticht in 1965 zijn fabriek en maakt aluminium profielen voor ramen en deuren. Na de dood van Jan kende de firma moeilijke jaren, maar men zette door. Nu is Reynaers aluminium een multinational onder leiding van zijn dochter Martine Reynaers.

– Frank Keersmaekers: het kasteel van Ter Elst, p. 50-64

Een blik op het verleden en de wondere wereld van de computer. Het kasteel heeft een oude stamboom. Het werd vaak verwoest, maar telkens hersteld. De grootste beschadiging gebeurde in WOI. De herstelling werd na de oorlog belet door kleinburgerlijke intenties. Er werd hier en daar wel gerestaureerd. Men wou het kasteel wel eens in zijn gloriedagen zien. Ali Bosmans begon met een computer het kasteeltje virtueel te restaureren.

– Jeroom Laerte: het vrome verleden (dl 7: slot)

De verandering van de maatschappij tegenover het geloof en de kerk.

– Een praatje bij een plaatje: p. 70-71.

Bij het uitbreken van WOI ging een gezin op de vlucht.

– Frank Keersmaekers: Van cultureel centrum naar gemeenschapscentrum: een lange weg, p. 72-76

– Zoektocht naar medewerkers: p. 77-80

25e jaargang, nr. 1

– Willy De Haes, De mannen van ’45: de eerste naoorlogse generatie jongens van Duffel Oost, p. 1-72.

Een vrij gedetailleerd beeld van de klas van de auteur met oude foto’s zwart-wit en kleurenfoto’s van nu.

25e jaargang, nr. 2

– Kurt Gijzels, Duffelse Reuzen, p. 1-40.

Het artikel kan ingedeeld worden in twee gehelen: reuzen overal  te lande, vooral in Vlaanderen en Frans-Vlaanderen. Dit gaat naadloos overgaat op de Duffelse Reuzen. De optredens worden in de verf gezet (wanneer het feest is in Duffel). Soms was er een restauratie nodig. De reuzendragers behoren tot een familie. Het artikel eindigt met een fiche van de reuzen. Ten slotte bestaat er sinds 15 augustus 1987 (jubeljaar) een lekker gebakje: Duffelse reus.

26e jaargang, nr. 1

– Alfred Michiels, Romeinse soldaten noemden Duffel ‘duo flumina’ = twee rivieren, p. 6-13.

IJzersterk pleidooi voor de oorsprong van de benaming van Duffel. Dit mag niet verbazen: iets verder stroomafwaarts spreekt men ook van Drierivierenland.

– Frank Keersmaekers: Hendrik Hondius, p. 14-21.

Een zeer degelijke beschrijving van een genie, net geen uomo universale. Hij was een grafisch tekenaar, geïnteresseerd in gravures en verdedigingswerken en geïnteresseerd in de weergave van het perspectief. Hij was een bereisd man.

– Gaston Gillis, De Zijpstraat en zijn bewoners,  p. 22-31

Van een slijkstraat naar een betonweg. Huis voor huis wordt verteld wie er woonden + eventueel de nieuwe woningen die de oude vervingen.

– Albert Schellemans: Verhalen uit de Zijpstraat, p 32-38.

Verhalen over het dagelijkse leven door een kind of jongvolwassene verteld.

26e jaargang, nr. 2

– Steven Van Camp: Een Engelsman in Duffel, p. 45-49.

Het verhaal van Desmond Leader. Een Vlaamse vrouw trouwt met een Engelsman, een onwettig kind dat als ambulancier in WOII naar België kwam. Via omwegen belandde hij in Duffel. Hij maakte er kennis met Bertha. Wanneer hij op transport ging naar Engeland, volgde Bertha hem. Na enkele jaren keerden ze naar Duffel terug.

– Frank Keersmaekers: 50 jaar geleden, p. 50-58.

Het waterzuiveringsstation: een duur geval. Op 23 mei 1970 werd het station ingehuldigd. Voor Duffel was het onderhoud een zware dobber. Het beheer werd dan overgedragen aan Aquafin.

– Greta Paschael: Het herderschap van Philippus van Hoeswinckel, p. 59-76.

Geboren in Antwerpen op 20 jan. 1605 uit een intellectuele familie. Eerst pastoor in Retie, dan in Kalmthout. Vanaf 1638: pastoor te Duffel Sint-Martinus en van de kapel. De kerk werd gerestaureerd en het interieur vernieuwd. Hij verfraaide ook de kapel. In 1647 werd de kapel geplunderd (nvdr. amper enkele maanden voor de definitieve vrede). De pastoor kwam ook in conflict met de toenmalige heer Floris van Merode. De pastoor is overleden in 1673. Waarschijnlijk is hij begraven in Tongerlo.

Los van het voorgaande deed zich een openbaring voor van de geest van Elisabeth De Vos: voor de tijdsgenoten vrij angstaanjagend.

– Frank Keersmaeckers: Zo oud als de straat: p. 79-80.

– De Kerkstraat: overzicht van de handelszaken al of niet verdwenen.